Juryrapport EOS-prijs 2016

Artikel
EOS

Een beloftevolle wetenschappelijke carrière begint vaak al met de scriptie waarmee studenten afstuderen. Het wetenschapsblad Eos steunt daarom al jaren de Vlaamse Scriptieprijs en reikt een eigen prijs uit aan de beste scriptie in de exacte wetenschappen.

We kregen dit jaar 149 inzendingen. Drie criteria waren belangrijk bij het beoordelen van de journalistieke artikels, waarin de studenten hun scriptie moesten vatten: maatschappelijke relevantie van het onderwerp, de vlotheid van het journalistieke artikel en de ‘hardheid’ van het onderwerp. Of hoe vertaal je een complex wetenschappelijk onderzoek in een vlot lezend, boeiend artikel dat maatschappelijk relevant is?

Zo kwam de jury van Eos tot een shortlist van vijf laureaten. In alfabetische volgorde:

  • Margot De Graeve  (UA) – Een zwangerschapstest voor baarmoederhalskanker?  
  • Mary Glorieux (KU Leuven) – 3D-printing en MRI binden samen de strijd aan met prostaatkanker
  • Tom Jonckers (KU Leuven) – Bouwwerken geven hun geheimen prijs
  • Vincent Stevens (UA) – Planten en hun microben zuiveren de lucht
  • Zoë De Corte (UGent) – Evolutie, meer dan een loterij?

Margot De Graeve identificeerde een biomerker die op lange termijn gebruikt zou kunnen worden in een diagnostische test voor baarmoederhalskanker, vergelijkbaar met een zwangerschapstest. Mary Glorieux bevestigde dat het mogelijk is om aan de hand van een MRI-scan prostaatkanker in beeld te brengen. Dit zal de preventieve screening vergemakkelijken. Tom Jonckers ontwikkelde twee hoogperformante reksensoren die trillingen meten. Op basis van die metingen kan de structurele gezondheid van bouwwerken zoals bruggen en tunnels beter ingeschat worden. Vincent Stevens toonde aan dat er op klimopbladeren afkomstig uit een omgeving met veel luchtvervuiling meer bacteriën te vinden zijn die dieseluitlaatgassen afbreken. Zoë De Corte bestudeerde de genen en uiterlijke kenmerken van verschillende soorten wolfspinnen die op de Galapagos leven, en bevestigde dat evolutie niet zo willekeurig en toevallig is als vaak wordt aangenomen.

Ook het grote publiek mocht meestemmen voor de winnaar. We plaatsten een poll op onze website, eoswetenschap.eu, met links naar de samenvattingen van de vijf scripties. Bijna drieduizend mensen (2957) brachten hun stem uit. De publieksstemming woog voor een vierde mee in de eindbeslissing. De winnaar krijgt, behalve een artikel in Eos, een iPhone 6S.

De Eos-scriptieprijs 2016 gaat naar Vincent Stevens van de Universiteit Antwerpen voor zijn masterscriptie biochemie en biotechnologie. (The structure of phyllospheric microbial communities and their role in phytoremediation of air pollution. Journalistieke titel: Planten en hun microben zuiveren de lucht)

Oordeel van de jury: Het onderzoek van Vincent Stevens slaat een brug tussen fundamenteel onderzoek – welke bacteriën leven er op de bladeren van planten? – en toegepast onderzoek – kunnen die bacteriën van pas komen bij de bestrijding van luchtvervuiling? Waar fytoremediatie van vervuilde bodems en water vrij goed is ingeburgerd, is dat voor luchtvervuiling veel minder het geval. Stevens levert met zijn identificatie en kweek van interessante bacteriën een waardevolle voorzet voor verder onderzoek en mogelijke toepassingen.


Resultaten publiekspoll

  • Vincent Stevens – 799
  • Mary Glorieux – 766
  • Tom Jonckers – 638
  • Margot De Graeve – 380
  • Zoë De Corte – 374

Samenstelling van de jury: Dieter De Cleene, Raf Scheers, Marieke van Schoonhoven, Kim Verhaeghe, Els Verweire