Wordt de Belgische kust het nieuwe Aruba?

Scriptie

‘Warmer en minder wind aan de kust.’ Klinkt als een weerbericht van een zomerdag, maar het is helaas de lineaire trend van het Belgische kustklimaat tussen 1950 en nu. Wiskundige Elke Debrie (UGent) dook in onontgonnen statistieken van de weerstations van Koksijde en Oostende en maakt zich zorgen: “De temperatuur stijgt aan 2°C per eeuw.” 

WindmolensHet klimaat verandert, en de mens is daarvoor verantwoordelijk, op zijn minst gedeeltelijk. Daarover zijn wetenschappers het eens. Vooral op de Noordpool wordt het warmer, maar het kwik stijgt op bijna alle plaatsen op aarde. Ook aan de Belgische kust?

Dat onderzocht Elke Debrie voor haar masterthesis in de wiskunde. Geadviseerd door een meteoroloog en een statistica, ging ze op zoek naar patronen in het Belgische kustweer. Ze analyseerde de gegevens van de weerstations op de luchtmachtbasis in Koksijde en op de luchthaven in Oostende, van de jaren 1950 tot nu. Die waren nog nooit grondig geanalyseerd, in tegenstelling tot de gegevens van het KMI in Ukkel en Zaventem. 

Het wordt warmer…
Wat bleek? Aan de Belgische kust wordt het duidelijk warmer. De gemiddelde temperaturen stijgen aan een tempo van meer dan 2°C per eeuw. De zomers zijn heter geworden en de winters milder. De statistiek is glashelder: dit is een echte trend, geen toevallige schommeling.
 

Aan dit tempo zouden de windmolens op zee binnen 50 jaar tot een derde minder energie opwekken dan nu het geval is

Die opwarming van onze kuststreek kan gevaarlijke gevolgen hebben op de evolutie van planten- en diersoorten, stelt Elke: “Een markant voorbeeld is dat van de tijgermug. Britse onderzoekers ontdekten al dat de Aziatische tijgermug op komst is naar onze streken. Die mug draagt soms virussen die infectieziekten veroorzaken, zoals gele koorts, dengue en zikakoorts. Vroeger zaten ze in Zuid-Europa, nu bieden meer noordelijk gelegen regio’s de ideale omstandigheden.” Elke reikt andere pistes van onderzoek aan: “Welke trekvogels verdwijnen er uit het Zwin? Of hoe ontwikkelen zich de flora in de IJzermonding?”

… en de wind gaat liggen
Ook met de wind is er wat aan de hand. Vooral de metingen in Oostende tonen een uitgesproken tendens: de windsnelheid is er gemiddeld 5 meter per seconde, maar verandert aan een vaart van gemiddeld -1,2 m/s per eeuw. Het aantal dagen per jaar met krachtige wind neemt in zowel Oostende als Koksijde een duik. Het aantal dagen met zwakke tot matige wind neemt vooral in Oostende markant toe. Deze trend van verzwakkende wind wordt ook op andere plaatsen in de wereld opgemerkt.

Aan dit tempo zouden de windmolens van Belwind en C-Power aan de kust in 2067 een derde minder energie opwekken dan in 2017. “Het verschil is groot, omdat een klein verschil in windpatroon (-12%) verhoudingsgewijs grote gevolgen heeft voor de hoeveelheid opgewekte elektriciteit (-32%)”, legt Elke uit. “Dat is jammer, want wind is misschien wel de meest duurzame en veelbelovende energiebron.”

Een afname in wind heeft nog een ander kwalijk gevolg: minder luchtcirculatie. Vooral in verstedelijkte gebieden, zoals Vlaanderen, blijft de luchtvervuiling dan hardnekkiger hangen.


Deze scriptie verscheen in Metro

Lees de scriptie

Promotoren: prof. dr. Els Goetghebeur en David Dehenauw 

Scriptie Elke Debrie verscheen in Metro