Brand aan boord? Leer eerst Japans

Scriptie

ZeevaartschoolArne Dobbelaere en William Van Laken, twee studenten van de Hogere Zeevaartschool Antwerpen bouwden minutieus het brandblussysteem van een schip na. Een primeur, die levens kan redden. Want door al in het klaslokaal te oefenen met dit schaalmodel, weten toekomstige officieren nu precies wat ze moeten doen wanneer er brand uitbreekt. Antwerpse havenbedrijven zijn enthousiast.

In de machinekamer van een koopvaardijschip breekt een hevige brand uit. Het blussysteem, dat er sinds de bouw van het schip aanwezig is, werd nog nooit gebruikt. De kapitein is verantwoordelijk voor de veiligheid aan boord, maar heeft tijdens zijn opleiding nooit concreet geleerd hoe het blussysteem werkt. Een zogenaamde ‘fire drill’ vond nooit plaats.

Deze levensbedreigende situatie komt nog vaak voor op schepen. Maar er is beterschap op komst:  dankzij een schaalmodel van een volledig CO₂-blussysteem, leren officieren in spe nu grondig omgaan met het systeem tijdens de lessen brandveiligheid. 

De oorzaken van ongevallen met CO₂-blussystemen zijn soms hallucinant. Pijpleidingen die verkeerd werden aangesloten tijdens de bouw van het schip, onzorgvuldige inspecties van het blussysteem tot een rederij die de activeringsinstructies alleen in het Japans meegaf.

De kapitein is verantwoordelijk voor de veiligheid aan boord, maar heeft tijdens zijn opleiding nooit geleerd hoe het blussysteem werkt

Maar de belangrijkste oorzaak van ongevallen was een gebrek aan kennis bij de bemanningsleden. Die weten te weinig hoe ze het systeem moeten gebruiken en wat de gevaren ervan zijn. Nochtans leiden deze ongevallen regelmatig tot de dood van bemanningsleden.

Vertraging
Om de studenten een duidelijk beeld te geven van een CO₂-blussysteem, werkten Arne en William uitsluitend met onderdelen die effectief voorkomen of gebruikt worden aan boord. Zo bouwden ze, vanaf nul, een zeer realistisch schaalmodel. De ventilatie valt automatisch uit, de verschillende alarmen gaan op de juiste tijdstippen af en een mechanisme vertraagt het systeem minimum dertig seconden. Zo krijgt de bemanning de tijd om de machinekamer te verlaten voor de CO₂ vrijkomt.

De Hogere Zeevaartschool en enkele Antwerpse havenbedrijven stelden een budget ter beschikking. Eén van die bedrijven is gespecialiseerd in de installatie en het onderhoud van CO₂-blussystemen.  

De medewerkers van dat bedrijf zijn zich bewust van de problematiek: bij onderhouds- en inspectiebeurten op schepen krijgen ze nog regelmatig vragen van officieren. “Kan je mij eens uitleggen hoe het systeem juist werkt?” en “Hoe moet ik het systeem activeren als het nodig is?”
Het bedrijf was daarom meteen bereid om het project te steunen. De zaakvoerder stelde een groot deel van de noodzakelijke onderdelen ter beschikking en gaf tips voor de bouw van het schaalmodel.

De twee studenten ontwierpen, naast het schaalmodel, ook een handleiding en maakten een instructievideo.

Lees de scriptie

Promotor: Vincent Leysen

Dit artikel verscheen ook in de Vlaamse Scriptiekrant

Dit artikel verscheen ook op engineeringnet.be